|
Belediye
Kanunu
a. KURULUŞU ve GÖREVLERİ
Belediye; nüfusu 5000 ve üzerinde olan yerler ile il ve
ilçe merkezlerinde kurulur. Belediyelerin görevleri
Kanunda;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt
yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre
sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil
yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve
mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut;
kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor;
sosyal hizmet ve yardım, evlendirme, meslek ve beceri
kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi
hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir
belediyeleri ile nüfusu 50 000'i geçen belediyeler,
kadınlar ve çocuklar için koruma evleri açar.
b) Okul öncesi eğitim kurumları açabilir; Devlete ait
her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve
onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç,
gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla
ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; kültür
ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi
bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin
korunmasını sağlayabilir, bu amaçla bakım ve onarımını
yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun
olarak yeniden inşa edebilir.?
Şeklinde sayılmıştır.
Ayrıca kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna
verilmeyen mahallî müşterek nitelikteki diğer görev ve
hizmetleri de yapma veya yaptırma gibi genel bir görev
verilmiştir.
b. BELEDİYE ORGANLARI
1. Belediye Meclisi
Belediye meclisi belde halkının genel oyu ile seçilir ve
genel karar organıdır. Üye sayısı ise belediyenin
nüfusuna göre değişir, ancak dokuzdan az olamaz. Meclis,
kendisinin karar vereceği bir aylık tatil dışında her ay
toplanır.
Belediye meclisine, belediye başkanı başkanlık eder.
Meclisin görevleri;
a) Stratejik plân ile yatırım ve çalışma programlarını,
belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans
ölçütlerini görüşmek ve kabul etmek.
b) Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek, bütçede kurumsal
kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel
sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma
yapmak.
c) Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak,
büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni plânını
kabul etmek.
d) Borçlanmaya karar vermek.
e) Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine,
tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir
taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması halinde
tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına
ve süresi yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar
üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.
f) Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu
yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için
uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.
g) Şartlı bağışları kabul etmek.
h) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı
beşmilyardan yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar, dava
konusu olan belediye alacaklarının anlaşma ile
tasfiyesine karar vermek.
i) Bütçe içi işletme ile Türk Ticaret Kanununa tabi
ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan
ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım
ortaklığı kurulmasına karar vermek.
j) Belediye adına imtiyaz verilmesine ve belediye
yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli
ile yapılmasına; belediyeye ait şirket, işletme ve
iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek.
k) Meclis başkanlık divanını ve encümen üyeleri ile
ihtisas komisyonları üyelerini seçmek.
l) Norm kadro çerçevesinde belediyenin ve bağlı
kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve
değiştirilmesine karar vermek.
m) Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul
etmek.
n) Meydan, cadde, sokak, park, tesis ve benzerlerine ad
vermek; mahalle kurulması, kaldırılması,
birleştirilmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve
değiştirilmesine karar vermek; beldeyi tanıtıcı amblem,
flama ve benzerlerini kabul etmek.
o) Diğer mahallî idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş
birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.
p) Yurt içindeki ve İçişleri Bakanlığının izniyle yurt
dışındaki belediyeler ve mahallî idare birlikleriyle
karşılıklı işbirliği yapılmasına; kardeş kent ilişkileri
kurulmasına; ekonomik ve sosyal ilişkileri geliştirmek
amacıyla kültür, sanat ve spor gibi alanlarda faaliyet
ve projeler gerçekleştirilmesine; bu çerçevede arsa,
bina ve benzeri tesisleri yapma, yaptırma, kiralama veya
tahsis etmeye karar vermek.
r) Fahrî hemşehrilik payesi ve beratı vermek.
s) Belediye başkanıyla encümen arasındaki
anlaşmazlıkları karara bağlamak.
t) Mücavir alanlara belediye hizmetlerinin götürülmesine
karar vermek.
u) İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye
imar programlarını görüşerek kabul etmek.
Meclisin cadde, sokak, meydan vb.isim verillmesine dair
kararlar dışındaki bütçeye dair kararlar da dahil bütün
kararları hiç bir makamın onayına tabi değildir.
Yürürlüğe girmesi için 7 gün içinde mülki amire
gönderilmesi yeterlidir.
Belediye meclisinin organlık sıfatının sona ermesi,
Belediye meclisi;
a) Kendisine kanunla verilen görevleri süresi içinde
yapmayı ihmal eder ve bu durum belediyeye ait işleri
sekteye veya gecikmeye uğratırsa,
b) Belediyeye verilen görevlerle ilgisi olmayan siyasî
konularda karar alırsa,
İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştayın
kararı ile feshedilir.
İçişleri Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde meclisin
feshine dair bildiri ile birlikte karar verilinceye
kadar meclis toplantılarının ertelenmesini de ister.
Danıştay, bu hususu en geç bir ay içinde karara bağlar.
Bu şekilde feshedilen meclisin yerine seçilen meclis,
kalan süreyi tamamlar.
Belediye meclisinin;
a) Danıştay tarafından feshi veya meclis toplantılarının
ertelenmesi,
b) Meclis üye tam sayısının yarıdan fazlasının
tutuklanması,
c) Yedek üyelerin getirilmesinden sonra da meclis üye
tam sayısının yarısından aşağı düşmesi,
d) Geçici olarak görevden uzaklaştırılması,
Hallerinde, meclis çalışabilir duruma gelinceye veya
yeni meclis seçimi yapılıncaya kadar meclis görevi,
belediye encümeninin memur üyeleri tarafından yürütülür.
2. Belediye Encümeni
Belediyenin günlük işlerini ve meclisçe alınan kararları
yürütmekle görevli organı encümendir. Encümenin başkanı
belediye başkanıdır. Encümen;
a) İl belediyelerinde ve nüfusu 100.000'in üzerindeki
belediyelerde, belediye meclisinin her yıl kendi üyeleri
arasından bir yıl için, gizli oyla seçeceği dört üye ile
biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye
başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği
dört üyeden,
b) Diğer belediyelerde, belediye meclisinin her yıl
kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği
üç üye ile biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere
belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından
seçeceği üç üyeden,
Oluşur.
Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plân ve yıllık çalışma programı ile bütçe
ve kesin hesabı inceleyip belediye meclisine görüş
bildirmek.
b) Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili
kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak.
c) Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini
belirlemek.
d) Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri
arasında aktarma yapmak.
e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek.
f) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı
beşmilyar Türk Lirasına kadar, dava konusu olan belediye
alacaklarının anlaşma ile tasfiyesine karar vermek.
g) Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine
ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı
geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.
h) Umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini
belirlemek.
ı) Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen
görevleri yerine getirmek.
3. Belediye Başkanı
Belediye tüzelkişiliğinin başı ve yürütme organı
belediye başkanıdır. Başkan genel oyla doğrudan belde
halkı tarafından seçilir.
Belediye başkanı, görevinin devamı süresince siyasi
partilerin yönetim ve denetim organlarında görev alamaz;
profesyonel spor kulüplerinin başkanlığını yapamaz ve
yönetiminde bulunamaz.
Belediye başkanının görev ve yetkileri
Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye
teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve
menfaatlerini korumak.
b) Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak yönetmek,
belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak,
bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, belediye
faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini
hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek,
bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.
c) Belediyeyi Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı
veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya
vekil tayin etmek.
d) Meclise ve encümene başkanlık etmek.
e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare
etmek.
f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil
etmek.
g) Yetkili organların kararını almak şartıyla sözleşme
yapmak.
h) Meclis ve encümen kararlarını uygulamak.
i) Bütçeyi uygulamak, bütçede meclis ve encümenin
yetkisi dışındaki aktarmalara onay vermek.
j) Belediye personelini atamak.
k) Belediye ve bağlı kuruluşları ile işletmelerini
denetlemek.
l) Şartsız bağışları kabul etmek.
m) Belde halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu
için gereken önlemleri almak.
n) Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği
kullanmak, özürlülere yönelik hizmetleri yürütmek ve
özürlüler merkezini oluşturmak.
o) Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi
veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri
yapmak ve yetkileri kullanmak.
4.Diğer Görevliler
Büyükşehir belediyelerinin teşkilatlanmaları diğer
belediyelerden farklıdır. Bu belediyelerde genel
sekreter bulunur. Büyükşehir bürokrasisi genel sekreter
yönetiminde daire başkanlıkları ve müdürlüklerden
teşekkül eder.
|
